رفتن به مطلب

اختلالات رفتاری و انواع آن


ارسال های توصیه شده

  • ویراستار

اختلال رفتاری

این اختلال در کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال تشخیص داده می­شود که مرتبا از هنجارهای اجتماعی و حقوق دیگران تجاوز می­کنند. کودکان مبتلا به این اختلال نسبت به افراد و حیوانات رفتار خشونت­آمیز از خود نشان می­دهند، اموال را تخریب می­کنند، دست به حیله و سرقت می­زنند و قانون­های دیگر را زیر پا می­گذارند. این رفتار مشکلات قابل توجهی در عملکرد کودک در مدرسه، محل کار یا شرایط اجتماعی به وجود می­آورد.

اختلال نافرمانی مقابله ­جویانه

این اختلال قبل از ۱۸ سالگی شروع می­شود و نافرمانی، کج­خلقی، عصبانیت، خشونت و کینه­ورزی ازجمله علائم آن است. درحالی­که تمام کودکان گاهی سرکش می­شوند، کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابله­جویانه تقریبا همیشه از تن دادن به درخواست بزرگسالان سر باز می­زنند و اقدام به رفتاری می­کنند تا عمدا باعث آزار دیگران شود.

اختلال افسردگی

اختلال افسردگی نوعی اختلال روحی است که شامل چند وضعیت می­شود. احساس غم، پوچی یا کج­خلقی به همراه علائم فیزیکی و شناختی از جمله ویژگی­های این اختلال است که از نظر پایداری، تناوب یا علت بروز با یکدیگر فرق دارند.

  • اختلال بی­نظمی خلقی اخلال­گرایانه. اختلالی در کودکی است که از طریق علائمی نظیر خشم و کج­خلقی شدید تشخیص داده می­شود. کودک در این حالت به­صورت متناوب و شدید کنترل خود را از دست می­دهد.
  • اختلال افسردگی ماژور. عدم تمایل به انجام فعالیت و احساس افسردگی از جمله علائم آن است که توانایی فرد در انجام فعالیت­های روزمره را با مشکل روبه­رو می­کند.
  • اختلال افسردگی مزمن (دیستایمیا). نوعی افسردگی مداوم و مزمن که اگرچه علائم افسردگی در آن شدید نیست اما مدت زمان طولانی­تری باقی می­ماند. برای تشخیص این وضعیت لازم است فرد به مدت دست کم دو سال در اکثر روزها احساس افسردگی داشته باشد.
  • اختلالات افسردگی دیگر یا اختلالات افسردگی نامشخص. زمانی­که علائم آن­قدر کافی نیست که یک اختلال افسردگی دیگر تشخیص داده شود اما هنوز در زندگی فرد و عملکرد او مشکل ایجاد می­کند، این مورد تشخیص داده می­شود.
  • اختلال ملال پیش از قاعدگی. این وضعیت نوعی سندرم پیش از قاعدگی (PMS) است که علائمی نظیر افسردگی قابل توجه، کج­خلقی و اضطراب را به همراه دارد و یک یا دوهفته قبل از شروع قاعدگی رخ می­دهد. معمولا ظرف چند روز بعد از قاعدگی این علائم از بین می­رود.
  • اختلال افسردگی ناشی از مواد/دارو. هنگامی که فرد حین مصرف الکل یا مواد یا ترک آن دچار علائم افسردگی شود، این اختلال رخ می­دهد.
  • اختلال افسردگی ناشی از دیگر بیماری­های جسمی. زمانی­که سابقه­ی پزشکی فرد نشان دهد علائم افسردگی محصول بیماری فیزیکی است، این اختلال تشخیص داده می­شود. دیابت، سکته، بیماری پارکینسون، بیماری خودایمنی، درد مزمن، سرطان، عفونت و اچ­آی­وی/ایدز ازجمله بیماری­هایی است که می­تواند منجر به اختلال افسردگی شود.

اختلال افسردگی با علائمی چون احساس اندوه و روحیه­ی پایین تشخیص داده می­شود. این علائم آن­قدر مداوم و شدید است که روی عملکرد فرد تاثیر می­گذارد. ازجمله علائم شایع در این اختلالات می­توان به بی­انگیزه بودن و از دست دادن میل و رغبت، عدم تمایل به فعالیت­هایی که در گذشته برای فرد لذت­بخش بوده، به هم خوردن نظم خواب و تمرکز پایین اشاره کرد.

معیار تشخیص برای هر وضعیت متغیر است. برای تشخیص اختلال افسردگی ماژور لازم است فرد طی دو هفته پنج علامت زیر یا بیشتر را تجربه کند.

احساس افسردگی یا عدم تمایل به کارهایی که قبلا مورد علاقه­ی فرد بوده باید جزو یکی از این علائم باشد. می­توان در این زمینه به علائم زیر اشاره کرد:

  • احساس افسردگی در اکثر یا تمام روزها
  • بی­میلی یا کم­میل شدن به انجام فعالیت­هایی که قبلا از آن لذت می­بردید
  • افزایش یا کاهش وزن قابل توجه یا کاهش و افزایش اشتها
  • اختلال در خواب (بی­خوابی یا پرخوابی)
  • کند شدن فعالیت فیزیکی یا بی­قراری
  • پایین آمدن انرژی یا خستگی که در اکثر یا تمام روزها احساس می­شود
  • احساس عذاب وجدان یا بی­ارزش بودن
  • اختلال در تفکر یا تمرکز
  • دغدغه­ ی مرگ یا فکر به خودکشی

درمان اختلالات افسردگی اغلب شامل ترکیبی از روان­ درمانی و دارو می­باشد.

اختلالات مربوط به مواد

این اختلالات شامل مصرف و سوء مصرف مواد مختلف نظیر کوکائین، شیشه، تریاک و الکل می­شود. در اثر استفاده از مواد مخدر وضعیت­هایی رخ می­دهد که منجر به مسمومیت، ترک، روان­پریشی، اضطراب و هذیان می­شود. در ادامه به تعدادی از اختلالات مربوط به مواد اشاره می­کنیم:

  • اختلالات مربوط به مصرف الکل. شامل مصرف الکل است که از همه بیشتر در ایالت متحده مورد استفاده (و سوء استفاده) قرار دارد.
  • اختلال مربوط به مصرف حشیش. شامل علائمی نظیر مصرف بیش­ازاندازه، احساس ناتوانی در عدم مصرف مواد و ادامه به مصرف به­رغم تاثیرات مخرب مواد روی زندگی است.
  • اختلال مصرف مواد استنشاقی. شامل فروبردن بوی موادی مانند رنگ و محلل می­شود. افراد مبتلا به این اختلال، مانند سایر اختلالات مرتبط با مواد، آن­قدر میل قوی نسبت به این مواد احساس می­کنند که کنترل یا عدم دخیل شدن در این امر برایشان دشوار است.
  • اختلال مصرف محرک­ها. شامل مصرف موادی نظیر شیشه، آمفتامین و کوکائین است.
  • اختلال مصرف تنباکو. علائمی نظیر مصرف بیش از حد تنباکو، مشکل در کم کردن مصرف یا ترک، میل شدید و رنج بردن از تاثیرات مخرب اجتماعی در اثر مصرف تنباکو را به دنبال دارد.

بیماری های روانپزشکی

اختلال قمار

DSM-5 قماربازی را هم ذیل این دسته­بندی قرار می­دهد. انجمن روان­پزشکی آمریکا توضیح می­دهد این تغییر «نشان­دهنده­ی این مدرک روزافزون است که بعضی رفتارها، مانند قماربازی، سیستم پاداش مغز را با تاثیراتی مشابه با تاثیر مصرف مواد فعال می­کند و علائم اختلال شرط­بندی تااندازه­ای نزدیک به علائم اختلال مصرف مواد است».

اختلالات عصبی شناختی

نقص اکتسابی در عملکرد شناختی اختلال عصبی-شناختی نامیده می­شود. این اختلالات شامل ناتوانی مادرزادی از بدو تولد یا در سال­های اولیه­ی زندگی نمی­شود. انواع اختلالات شناختی عبارتند از:

دلیریوم

دلیریوم حالت گم­گشتگی حاد هم نامیده می­شود. این اختلال طی مدت کوتاه، معمولا چند ساعت یا چند روز، طول می­کشد و هوشیاری و توجه فرد را مختل می­سازد.

اصلی­ ترین ویژگی اختلالات عمده و خفیف عصبی-شناختی نقص اکتسابی شناختی در یک یا چند مورد شامل حافظه، توجه، زبان، یادگیری و درک است. ممکن است این اختلالات شناختی در اثر بیماری جسمی مانند آلزایمر، عفونت اچ­آی­وی، بیماری پارکینسون، مصرف مواد/دارو، بیماری عروقی و غیره رخ دهد.

شیزوفرنی

شیزوفرنی یکی از وضعیت­های حاد روان­پزشکی است که فکر، احساس و رفتار فرد را تحت­الشعاع قرار می­دهد. این وضعیت پیچیده و بلندمدت روی حدود یک درصد از مردم ایالت متحده تاثیر می­گذارد.

طبق معیار تشخیصی DSM-5، باید دست کم یک ماه دو یا چند علامت شیزوفرنی در فرد وجود داشته باشد.

یکی از علائم باید شامل موارد زیر باشد:

  • توهم: باورهای متضاد با واقعیت
  • هذیان: دیدن یا شنیدن چیزهایی که وجود خارجی ندارد
  • نامنظم بودن گفتار: کلمات از قواعد زبان پیروی نمی­کند و درک آن غیرممکن است

ممکن است دومین علامت یکی از موارد زیر باشد:

  • رفتار به­شدت مختل یا کاتاتونی: گیجی، رفتار یا حرکات عجیب
  • علائم منفی: ناتوانی در شروع برنامه، صحبت، بروز احساسات یا خوشحالی

برای تشخیص این وضعیت لازم است فرد دست کم به­مدت شش ماه در عملکرد اجتماعی و شغلی خویش به مشکل بربخورد. شیزوفرنی معمولا از اواخر نوجوانی یا اوایل بیست­ سالگی شروع می­شود و علائم مردان زودتر از زنان نمود پیدا می­کند. کاهش  انگیزه، روابط مشکل و عملکرد ضعیف در مدرسه از جمله علائمی است که بسیار زودتر و قبل از تشخیص رخ می­دهد.

روانپزشکان

موسسه­ ملی سلامت روان پیشنهاد می­کند که عوامل مختلفی در بروز شیزوفرنی دخیل است. ازجمله: ژنتیک، وضعیت مغز، عوامل محیطی و مصرف مواد.

اگرچه شیزوفرنی قابل معالجه نیست، اما با استفاده از چند روش درمان می­توان علائم را کنترل نمود. روش­های درمان معمولا شامل داروهای ضد روان­پریشی، روان­درمانی، کنترل فردی، آموزش و حمایت اجتماعی است.

اختلال فکری عملی

وسواس فکری-عملی و اختلالات مربوط به آن دسته­ای از وضعیت­های روان­پزشکی را تشکیل می­دهد که شامل موارد زیر است:

  • اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)
  • اختلال بدشکلی بدن
  • اختلال احتکار (ذخیره کردن)
  • اختلال کندن مو
  • اختلال کندن پوست
  • اختلال وسواس و اختلالات مرتبط با آن ناشی از مواد/دارو
  • اختلال وسواس و اختلالات مرتبط با آن ناشی از بیماری­های جسمی دیگر

معیار تشخیص هریک از این موارد فرق می­کند.

اختلال وسواس فکری عملی

برای تشخیص این وضعیت لازم است فرد دچار وسواس فکری، عملی یا هردو باشد.

  • وسواس فکری: افکار، تکانه­ها و نیازهای مکرر و دائمی که منجر به بی­قراری یا اضطراب می­شود.
  • وسواس عملی: رفتار تکراری و بیش از حد که فرد احساس می­کند باید انجام دهد. فرد برای کاهش اضطراب یا پیشگری از وقوع یک نتیجه­ی وحشتناک این اعمال را انجام می­دهد.

وسواس فکری و عملی باید وقت­گیر هم باشد و روزانه یک یا چند ساعت طول بکشد یا بی­قراری و نقص عملکردی قابل توجه در فرد به وجود آورد، منسوب به بیماری جسمی دیگر یا مصرف مواد نباشد و توسط یک اختلال دیگر روان­پزشکی نظیر اختلال اضطراب فراگیر قابل توضیح نباشد.

روش­های درمان OCD حول محور تراپی و مصرف دارو می­گردد. استفاده از درمان شناختی-رفتاری (CBT) یا نوعی از CBT که با نام مواجهه و جلوگیری از پاسخ (ERP) شناخته می­شود، رایج است. ممکن است برای کنترل علائم داروهای ضد افسردگی مانند کلومیپرامین یا فلوکستین تجویز شود.

اختلالات شخصیت

به الگوی بلندمدت افکار، عواطف و رفتار ناهنجار که به روابط فرد و دیگر حوزه­های زندگی آسیب جدی وارد می­کند، اختلال شخصیت گفته می­شود. انواع اختلال شخصیت عبارت است از:

اختلال شخصیت ضد اجتماعی

به بی­توجهی و بی­احترامی نسبت به قوانین، هنجارهای اجتماعی و حقوق دیگران، اختلال شخصیت اجتماع­گریز گفته می­شود. افراد مبتلا به این اختلال معمولا از کودکی علائم از خود نشان می­دهند، به­زحمت نسبت به دیگران دلسوز هستند و از رفتار مخرب خود احساس پشیمانی نمی­کنند.

اختلال شخصیت اجتنابی

این اختلال مربوط به اجتماع­گریزی و حساسیت نسبت به طرد شدن می­شود. این احساس ناامنی منجر به بروز مشکلات جدی در زندگی روزمره­ی فرد و عملکرد وی می­شود.

اختلال شخصیت مرزی

این اختلال مربوط به علائمی نظیر عدم ثبات احساسی، روابط میان­فردی بی­ثبات و دشوار، تصویر متزلزل از خود و رفتارهای تکانشی می­شود.

اختلال شخصیت وابسته

این وضعیت شامل الگوی مزمن ترس از جدایی و نیاز مبرم به مراقبت است. افراد مبتلا به این اختلال اغلب درگیر رفتارهایی می­شوند که حس مراقبت و توجه را در دیگران برمی­انگیزاند.

اختلال شخصیت نمایشی

این اختلال مربوط به مجموعه رفتاری است که فرد برای جلب توجه انجام می­دهد. افراد مبتلا به این اختلال در موقعیت­هایی که در مرکز توجه نباشند احساس ناراحتی و عذاب می­کنند، عواطفشان مرتب دستخوش تغییر می­شود و ممکن است دست به اقدامات نامناسب اجتماعی بزنند تا توجه دیگران را جلب کنند.

اختلال شخصیت خودشیفته

اغراق تصویر خود، قرار دادن خود در مرکز و پایین بودن احساس همدردی از ویژگی­های این اختلال است. معمولا افراد در این وضعیت بیشتر به خود علاقه دارند تا دیگری.

روانپزشکی

اختلال شخصیت وسواسی

زمانی­که نظم، کمال، تغییرناپذیری و کنترل ذهنی و میان­فردی تبدیل به دغدغه شود، اختلال شخصیت وسواسی رخ داده است. این وضعیت با اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) فرق دارد.

اختلال شخصیت پارانوید

بی­اعتمادی به دیگران، حتی خانواده، دوستان و شریک عشقی ویژگی این اختلال است. افراد مبتلا به این اختلال، حتی بدون مدرک و توجیه، فکر می­کنند نیت دیگران متخاصم است.

اختلال شخصیت اسکیزوئید

علائمی نظیر فاصله­ گرفتن از روابط اجتماعی مربوط به این اختلال است. افراد مبتلا به این اختلال به زندگی درونی خود توجه دارند و اغلب نسبت به روابط بی­تفاوت هستند. معمولا عواطفی از خود بروز نمی­دهند و سرد و منزوی به نظر می­رسند.

اختلال شخصیت اسکیزوتایپی

بی­قاعدگی در گفتار، رفتار، ظاهر و افکار ویژگی این اختلال است. افراد مبتلا به این وضعیت افکار عجیب یا «جادویی» دارند و به سختی می­توانند با دیگران رابطه برقرار کنند.

لینک به دیدگاه
به اشتراک گذاری در سایت های دیگر

به گفتگو بپیوندید

هم اکنون می توانید مطلب خود را ارسال نمایید و بعداً ثبت نام کنید. اگر حساب کاربری دارید، برای ارسال با حساب کاربری خود اکنون وارد شوید .

مهمان
ارسال پاسخ به این موضوع ...

×   شما در حال چسباندن محتوایی با قالب بندی هستید.   حذف قالب بندی

  تنها استفاده از 75 اموجی مجاز می باشد.

×   لینک شما به صورت اتوماتیک جای گذاری شد.   نمایش به صورت لینک

×   محتوای قبلی شما بازگردانی شد.   پاک کردن محتوای ویرایشگر

×   شما مستقیما نمی توانید تصویر خود را قرار دهید. یا آن را اینجا بارگذاری کنید یا از یک URL قرار دهید.

 اشتراک گذاری

×
×
  • اضافه کردن...